Niacynamid – jak stosować, żeby wykorzystać jego potencjał i nie podrażnić skóry? Przewodnik po pielęgnacji

Obecność substancji aktywnych w kosmetyku ma znaczący wpływ na jego działanie i skuteczność. Mimo to zdarza się, że niektóre składniki, ze względu na swoje właściwości, mogą być stosowane tylko przez wybrane typy skóry. Istnieją jednak substancje aktywne, po które możesz sięgać niezależnie od potrzeb swojej skóry. Przykładem jest niacynamid. To składnik o wszechstronnym działaniu, który sprawdza się zarówno w pielęgnacji skóry wrażliwej, jak i problematycznej czy dojrzałej. Jego regularne stosowanie może poprawiać wygląd skóry z niedoskonałościami, przebarwieniami czy widocznymi zmarszczkami. Jeśli zastanawiasz się, co to jest niacynamid, z czym go łączyć oraz jakie kosmetyki do pielęgnacji twarzy i ciała z niacynamidem wybrać, koniecznie przeczytaj nasz artykuł i sprawdź, na czym polega ta niedoceniana moc!

Niacynamid – co to za związek i skąd się bierze?

Niacynamid nazywany również nikotynamidem, to amid kwasu nikotynowego. Oba te związki zalicza się do form witaminy B3, znanej także jako niacyna lub witamina PP. Ta ostatnia nazwa pochodzi od pelagry – choroby wynikającej z niedoboru witaminy B3, której objawami mogą być m.in. zmiany zapalne skóry i zaczerwienienia. Choć nazwy niacyna i niacynamid bywają używane zamiennie, mają one odmienne właściwości. Niacyna, czyli kwas nikotynowy może rozszerzać naczynia krwionośne, powodując rumień i uczucie ciepła. Niacynamid jest formą znacznie łagodniejszą, dlatego dobrze sprawdza się w kosmetykach.

W organizmie, niezależnie od tego, czy zostanie dostarczony drogą doustną, czy przez aplikację na skórę, niacynamid przekształcany jest w formy aktywne, czyli NAD oraz NADP – dinukleotyd nikotynoamidoadeninowy oraz jego fosforan. Są to koenzymy setek reakcji chemicznych, przemian cukrów, tłuszczów, białek, procesów utleniania i redukcji oraz wielu innych kluczowych procesów metabolicznych. Witamina B3 uczestniczy także w prawidłowym funkcjonowaniu układu nerwowego oraz procesach związanych z produkcją energii komórkowej.

Witamina B3 jest wytwarzana przez nasz organizm samodzielnie, jednak są to ilości zbyt niewielkie, by pokryć pełne zapotrzebowanie skóry. Konieczne jest jej regularne dostarczanie wraz z pożywieniem. Niacynamid znajdziemy między innymi w mięsie, nabiale, rybach, produktach pełnoziarnistych i ciemnozielonych warzywach. Obecnie w przemyśle kosmetycznym niacynamid pozyskuje się w warunkach laboratoryjnych, często w procesach biotechnologicznych. Ma on postać białego proszku, dobrze rozpuszcza się w wodzie i wyróżnia się wysoką stabilnością, m.in. wobec światła słonecznego, tlenu, wysokiej temperatury oraz zmian pH.

Wpływ niacynamidu na skórę – dlaczego warto go mieć w kosmetyczce?

Niacynamid to jedna z najbardziej wszechstronnych substancji aktywnych wykorzystywanych w kosmetyce. Potrafi koić, wspierać nawilżenie, wygładzać i rozjaśniać cerę. Z tego powodu można go znaleźć zarówno w kremach, preparatach serum, jak i tonikach czy maskach. Choć w ostatnich latach wiele się mówi o retinolu, niacynamid również należy do najlepiej przebadanych składników aktywnych w kosmetyce, a jego skuteczność potwierdzają badania.

Niacynamid na trądzik i nadmiar sebum

Witamina B3 w formie niacynamidu bardzo dobrze sprawdza się w pielęgnacji skóry z niedoskonałościami. Ogranicza wydzielanie sebum, co pomaga zmniejszać skłonność do powstawania zaskórników i niedoskonałości. Może także wpływać na zmniejszenie widoczności porów. Niacynamid działa antybakteryjnie i kojąco, a jednocześnie nie przesusza skóry, co jest rzadko spotykanym zestawem cech w przypadku substancji przeciwtrądzikowych. Jego działanie obejmuje kilka mechanizmów: wspiera ograniczanie procesów zapalnych, pomaga zmniejszać produkcję łoju i ogranicza warunki sprzyjające namnażaniu bakterii związanych z rozwojem zmian trądzikowych.

Warto w tym miejscu przytoczyć wyniki badań laboratoryjnych, zgodnie z którymi preparaty z czteroprocentowym stężeniem niacynamidu dorównują swoją skutecznością klindamycynie, czyli antybiotykowi, który stosuje się w terapiach antytrądzikowych. Badanie opublikowano w „International Journal of Dermatology” w 1995 roku. Autorzy: Shalita A.R., Smith J.G., Parish L.C., Sofman M.S., Chalker D.K.).

Niacynamid przyspiesza również gojenie się uszkodzeń i zmniejsza rumień. Regularnie stosowany przynajmniej przez 6 tygodni może widocznie poprawić wygląd skóry problematycznej, wygładzić jej strukturę, wyrównać koloryt i dodać cerze blasku.

Niacynamid na przesuszoną skórę i barierę ochronną

Niacynamid wspiera produkcję lipidów naskórkowych, m.in. ceramidów, wolnych kwasów tłuszczowych i cholesterolu w głębokich warstwach skóry. Dzięki temu uszczelnia pokrywający ją płaszcz hydrolipidowy i chroni przed utratą wody, czyli TEWL oraz niekorzystnym wpływem czynników zewnętrznych. Jest na tym polu składnikiem uzupełniającym działanie kwasu hialuronowego, ponieważ nie tylko wspiera nawilżenie, ale pomaga także wzmacniać mechanizmy, dzięki którym skóra lepiej zatrzymuje wodę.

Niacynamid na zmarszczki i procesy starzenia

Witamina B3 w formie niacynamidu to cennny składnik kosmetyków przeciwstarzeniowych. Przede wszystkim pobudza produkcję kolagenu i kwasu hialuronowego w skórze, sprawiając, że staje się ona gęstsza i bardziej napięta.

Trzymiesięczna kuracja niacynamidem o 5-procentowym stężeniu widocznie poprawia stan nawet dojrzałej skóry, sprawiając, że zmarszczki ulegają spłyceniu. Źródło: „Niacinamide: AB vitamin that improves aging facial skin appearance”, Bissett DL, Oblong JE, Berge CA., „Dermatologic Surgery”, tom 31, strony 860–865 – 2005 r.

Ponadto niacynamid jest silnym antyoksydantem – zwalcza wolne rodniki i chroni przed skutkami stresu oksydacyjnego wywołanego np. przez smog czy promieniowanie UV.

Niacynamid na przebarwienia – jak działa?

Działanie niacynamidu na przebarwienia polega na hamowaniu transportu melaniny z melanocytów do keratynocytów, czyli komórek naskórka. Dzięki temu pigment przestaje się odkładać w wierzchnich warstwach skóry. Zmniejsza to widoczność przebarwień i sprawia, że cera zyskuje jednolity koloryt. Składnik ten sprawdza się w przypadku:

plam starczych i wątrobowych,
przebarwień hormonalnych, w tym ostudy,
przebarwień potrądzikowych i pozapalnych,
przebarwień posłonecznych.

Dodatkowo niacynamid wspomaga regenerację skóry wystawionej na słońce i przyspiesza gojenie blizn potrądzikowych.

BANDI Medical Expert Anti Dark Spot – skuteczna kuracja na przebarwienia z niacynamidem

Wykorzystując potencjał witaminy B3, marka BANDI stworzyła serię Medical Expert Anti Dark Spot. To seria dedykowana osobom, które chcą wyrównać koloryt skóry, rozjaśnić przebarwienia oraz zadbać o promienny wygląd. Niacynamid został tu połączony z innymi składnikami aktywnymi, tworząc formuły wspierające redukcję przebarwień i poprawę wyglądu skóry. Skuteczność niacynamidu w tej linii wynika z dopracowanych składów, które harmonijnie współgrają z jego właściwościami, maksymalizując rezultaty kuracji

W skład serii wchodzą cztery produkty zawierające niacynamid:

BANDI Medical Expert, Tonujący krem SPF 50 – 2% niacynamid + karnozyna

Nawilżający krem z wysoką ochroną przed promieniowaniem UVA i UVB, IR oraz blue light. Chroni przed przebarwieniami, zmarszczkami i zanieczyszczeniami. Poprawia i wyrównuje koloryt cery, nawilża a jednocześnie pomaga redukukować nadmierne przetłuszczanie się skóry. Niebieląca formuła „tinted” z pigmentem ujednolicającym koloryt skóry i efektem optycznie wygładzającym cerę typu blur. Doskonale sprawdza się pod makijaż. Niekomedogenny -nie zapycha porów.

Cena: od 59,99 – do 84 zł, pojemność: 50 ml

BANDI Medical Expert, Emulsja silnie rozjaśniająca przebarwienia – 2% kwas traneksamowy + niacynamid

Lekka emulsja depigmentacyjna do każdego rodzaju cery, w tym naczyniowej. Dzięki połączeniu kwasu traneksamowego, niacynamidu i roślinnego melano-blokera skutecznie pomaga redukować widoczność przebarwień posłonecznych i potrądzikowych oraz niweluje „ziemisty” koloryt. Wycisza zaczerwienienia, przywraca skórze wypoczęty wygląd i nie zapycha porów, ponieważ jest niekomedogenna. Wyraźnie wpływa na zmniejszenie zaczerwienień w przypadku cery naczyniowej.

Cena: od 55 zł – do 79 zł, pojemność: 50 ml

BANDI Medical Expert, Ampułka silnie rozjaśniająca przebarwienia – 4% niacynamid + kwas traneksamowy

Skoncentrowane serum rozjaśniające, które skutecznie redukuje przebarwienia posłoneczne i potrądzikowe oraz zapobiega powstawaniu nowych zmian. Dzięki kwasowi traneksamowemu, niacynamidowi i karnozynie wyrównuje koloryt, niweluje ziemisty odcień i wycisza zaczerwienienia. Ampułka wspiera także barierę naskórkową, wzmacnia odporność skóry na czynniki zewnętrzne, głęboko nawilża i przywraca cerze wypoczęty, promienny wygląd.

Cena: od 59 zł – do 69 zł, pojemność: 30 ml

BANDI Medical Expert, Rozjaśniający żel do oczyszczania twarzy – 5% bioferment z bambusa + niacynamid

Delikatny żel myjący do każdego rodzaju cery, w tym naczyniowej. Skutecznie usuwa zanieczyszczenia, sebum i makijaż, jednocześnie dbając o fizjologiczne pH i mikrobiom skóry. Dzięki właściwościom tonizującym i rozjaśniającym, wyrównuje koloryt i przywraca skórze świeżość bez naruszania jej bariery ochronnej.

Cena: od 34 zł – do 39 zł, pojemność: 150 ml

Produkty z linii Medical Expert Anti Dark Spot są dostępne w sklepie bandi.pl, w drogeriach HEBE oraz na hebe.pl.

Dla kogo kosmetyki z niacynamidem?

Kosmetyki z dodatkiem witaminy B3 są odpowiednie dla każdego typu cery. Sprawdzą się zarówno przy skórze suchej i wrażliwej, jak i przy skórze tłustej, mieszanej czy problematycznej. Są zwykle dobrze tolerowane i mogą pomóc ukoić skórę z zaczerwienieniami oraz skłonnością do podrażnień. Niacynamid na twarz sprawdzi się w szczególności w przypadku skóry:

z widocznymi przebarwieniami i nierównym kolorytem,
z widocznymi oznakami starzenia, takimi jak zmarszczki i utrata jędrności,
poszarzałej, zmęczonej i pozbawionej blasku,
poddawanej zabiegom medycyny estetycznej,
suchej, odwodnionej i potrzebującej silnego nawilżenia,
z zaburzoną barierą hydrolipidową, z objawami pieczenia i ściągnięcia,
trądzikowej, z zaskórnikami i rozszerzonymi porami.

Co więcej, niacynamid jest

składnikiem często wybieranym w pielęgnacji skóry w okresie ciąży i karmienia piersią, m.in. przy przebarwieniach hormonalnych. W tym czasie warto jednak dobierać kosmetyki zgodnie z indywidualnymi potrzebami skóry, a w przypadku wątpliwości skonsultować pielęgnację z lekarzem.

Jak stosować niacynamid i jakie stężenie wybrać?

Najważniejszym aspektem jest stężenie, które powinno być dostosowane do oczekiwanych rezultatów i odporności skóry:

2–5% niacynamidu: idealne dla skóry suchej, wrażliwej oraz dla osób rozpoczynających stosowanie tego składnika. Takie stężenie wzmacnia barierę ochronną, łagodzi podrażnienia i zapewnia długotrwałe nawilżenie. Standardowe preparaty kosmetyczne zawierają właśnie taką ilość – używane systematycznie dają doskonałe efekty.
5–10% niacynamidu: polecane dla skóry mieszanej, tłustej i dojrzałej. Pomaga regulować wydzielanie sebum i wyrównywać koloryt. Badania wykazały, że preparat z 5% niacynamidu stosowany przez 4 tygodnie widocznie rozjaśnia skórę.
10% i więcej: przeznaczone dla skóry mniej wrażliwej, borykającej się z zaawansowanym łojotokiem i trądzikiem. Może działać mocniej, ale u cery reaktywnej zwiększa ryzyko podrażnienia.

Zaleca się początkowo używać produktu z niacynamidem 2–3 razy w tygodniu i obserwować reakcję skóry. Przy dobrej tolerancji można stopniowo zwiększyć częstotliwość stosowania – nawet do dwóch aplikacji na dobę.

Kiedy stosować niacynamid – rano czy wieczorem?

Jedną z największych zalet niacynamidu jest jego stabilność – nie jest on fotouczulający, czyli nie uwrażliwia skóry na słońce, dlatego kosmetyki z tym składnikiem możesz bezpiecznie stosować zarówno w porannej, jak i wieczornej rutynie pielęgnacyjnej.

Stosowany rano: działa antyoksydacyjnie, chroniąc skórę przed wolnymi rodnikami i zanieczyszczeniami środowiska. Wspomaga działanie filtrów ochronnych i zapobiega nadmiernemu błyszczeniu się cery w ciągu dnia.
Stosowany wieczorem: wspiera procesy regeneracyjne, stymuluje produkcję ceramidów i kolagenu oraz wycisza skórę po całym dniu.

Z czym łączyć niacynamid, a jakich połączeń unikać?

Niacynamid świetnie sprawdza się jako partner większości składników aktywnych, ale istnieją pewne wyjątki.

Z czym warto łączyć niacynamid?

Retinol: niacynamid i retinol dobrze się uzupełniają w pielęgnacji przeciwstarzeniowej. Niacynamid zwiększa tolerancję skóry na retinol, dba o nawodnienie i zmniejsza ewentualne skutki uboczne, takie jak łuszczenie i suchość.
Kwas hialuronowy: w połączeniu z niacynamidem wspiera nawilżenie skóry. Wspólnie pomagają wiązać wodę w naskórku.
Cynk: w połączeniu z niacynamidem sprawdza się w pielęgnacji skóry z niedoskonałościami oraz śladami po zmianach trądzikowych.
Ceramidy i peptydy: wspomagają odbudowę bariery hydrolipidowej i wzmacniają działanie przeciwstarzeniowe.
Antyoksydanty, np. witamina E, koenzym Q10: zapewniają silną ochronę przed wolnymi rodnikami.

Jakich połączeń lepiej unikać?

Przy skórze wrażliwej łączenie niacynamidu z witaminą C w formie kwasu askorbinowego w jednej aplikacji może wymagać ostrożności. Substancje te mają różne pH, przez co mogą wywołać podrażnienie, pieczenie i rumień. Rozwiązaniem jest stosowanie ich o różnych porach dnia lub wybór stabilnych pochodnych witaminy C.

Nie zaleca się również łączenia niacynamidu z silnymi kwasami AHA i BHA, np. glikolowym czy salicylowym) w tej samej aplikacji. Kwasy działają w niskim pH, co obniża skuteczność niacynamidu. Przy cerze wrażliwej takie połączenie może prowadzić do naruszenia bariery hydrolipidowej. Najlepiej stosować je naprzemiennie.

Możliwe skutki uboczne i przeciwwskazania do stosowania niacynamidu

Niacynamid to składnik dobrze tolerowany przez większość typów skóry. Stosowany zgodnie z zaleceniami z zasady nie podrażnia. Jednak przy zbyt wysokim stężeniu, powyżej 10% lub nieodpowiednim łączeniu z kwasami, można zaobserwować tymczasowe zaczerwienienie, pieczenie, suchość skóry czy swędzenie. Pierwsze efekty, takie jak nawilżenie i ukojenie, mogą być widoczne po 2–4 tygodniach stosowania, natomiast na zmniejszenie widoczności przebarwień i niedoskonałości należy poczekać od 6 do 12 tygodni.

BANDI Sebo Care: nowa pielęgnacja cery mieszanej. Obalamy 5 najczęstszych mitów