Najlepsze kryminały – ranking książek kryminalnych, które warto sprawdzić

Szukacie dobrego kryminału, ale nie wiecie, od czego zacząć? Nic dziwnego – najlepsze kryminały i thrillery to ogromna kategoria, a nowych tytułów przybywa z miesiąca na miesiąc. Zagadki, mroczne śledztwa, sekrety i pytanie „kim jest morderca?” – tego szuka każdy fan literatury kryminalnej. Poniżej znajdziecie pięć konkretnych propozycji, które naprawdę warto sprawdzić. Każda z nich reprezentuje nieco inny rodzaj kryminału, więc niezależnie od tego, czy wolicie klasyczną intrygę detektywistyczną, skandynawski klimat noir czy współczesny polski thriller – coś tu na Was czeka.

Ten ranking stworzył Antykwariat Grochowski – miejsce, gdzie codziennie trafiają używane książki z prywatnych kolekcji. Lista jest subiektywna, ale oparta o dane tak jak oceny czytelników, bestsellerowe wyniki sprzedażowe i lata obserwacji tego, po co klienci sięgają najchętniej. To nasz wybór pięciu tytułów, od których naprawdę warto zacząć przygodę z kryminałem (albo ją kontynuować). Wybraliśmy zarówno klasyków wszech czasów, jak i nowsze pozycje, żeby każdy mógł znaleźć coś dla siebie.

1. Agatha Christie – „Morderstwo w Orient Expressie”

Od czegoś trzeba zacząć, a lepszego punktu wejścia w świat kryminału chyba nie ma. Christie to pisarka, która zdefiniowała gatunek detektywistyczny – i „Morderstwo w Orient Expressie” pokazuje dlaczego. Luksusowy pociąg utknął w śniegu, na pokładzie zostają zwłoki zamordowanego pasażera, a detektyw Hercule Poirot musi ustalić, kto z dwunastu podejrzanych trzyma w kieszeni sekret. Intryga jest skonstruowana tak precyzyjnie, że nawet doświadczeni czytelnicy kryminałów dają się zaskoczyć finałem. Klasyczny kryminał w najczystszej formie – elegancki, inteligentny i pełen zwrotów akcji. Sherlock Holmes Arthura Conana Doyle’a może być ojcem gatunku, ale to Christie uczyniła powieść kryminalną fenomenem masowej kultury. Jeśli ktoś jeszcze nie czytał, to jest to ta jedna książka Christie, od której warto zacząć. A kto czytał dawno temu – pewnie i tak nie pamięta rozwiązania, więc warto wrócić.

2. Henning Mankell – „Morderca bez twarzy”

Skandynawskie kryminały zmieniły zasady gry – i Mankell był jednym z tych, którzy to zapoczątkowali. „Morderca bez twarzy” to bestsellerowy debiut komisarza Kurta Wallandera, postaci która stała się ikoną nordyckiego crime. W małym szwedzkim miasteczku ktoś brutalnie zabija starsze małżeństwo. Wallander prowadzi śledztwo w sprawie, która szybko okazuje się znacznie bardziej skomplikowana, niż ktokolwiek przypuszczał. Mankell buduje mroczny, realistyczny świat, gdzie zbrodni nie da się oddzielić od problemów społecznych. A sam Wallander? To detektyw daleki od filmowej perfekcji – zmęczony życiem, samotny, czasem zagubiony. I właśnie dlatego tak wciąga. Seria z komisarzem liczy kilkanaście tomów, ale ten pierwszy to wciąż najlepszy punkt startu.

3. Camilla Läckberg – „Księżniczka z lodu”

Pierwszy tom sagi o Fjällbace, który uczynił Läckberg jedną z najczęściej czytanych autorek kryminałów na świecie. W małym nadmorskim miasteczku w Szwecji odnajdują ciało zamordowanej młodej kobiety – pozornie wygląda to na samobójstwo, ale lokalna pisarka Erica Falck zaczyna grzebać w przeszłości i odkrywa, że nic nie jest takie proste. Läckberg łączy kryminalne zagadki z wątkami obyczajowymi w sposób, który wyróżnia ją na tle gatunku. Jej książki trzymają w napięciu, ale jednocześnie opowiadają o relacjach między ludźmi, sekretach małych społeczności i zbrodni, która zawsze ma korzenie w przeszłości. Wciągający kryminał, który sprawdza się zarówno jako książka na wakacje, jak i na długi zimowy wieczór. Idealna propozycja dla tych, którzy oprócz zagadki „kto zabił” chcą też dostać dobrze napisaną historię.

4. Marek Krajewski – „Śmierć w Breslau”

Kto szuka czegoś zupełnie innego niż standardowy współczesny kryminał, powinien sięgnąć po Krajewskiego. „Śmierć w Breslau” to mroczny kryminał osadzony w przedwojennym Wrocławiu – a właściwie Breslau, bo akcja toczy się w czasach, gdy miasto było jeszcze niemieckie. Eberhard Mock, oficer policji kryminalnej, trafia na miejsce zbrodni tak brutalnej, że nawet doświadczeni śledczy mają problem z opanowaniem emocji. Trop prowadzi w świat okultyzmu i mrożących krew w żyłach sekretów. Krajewski to autor kryminałów, który odtworzył klimat dawnego miasta z taką dokładnością, że czytelnik czuje się jak w filmie noir. Mock to postać złożona – nie jest typowym bohaterem pozytywnym, ma swoje mroczne strony i to czyni go jednym z najciekawszych detektywów w polskiej literaturze. Bestsellerowy debiut, który zapoczątkował jedną z najważniejszych polskich serii kryminalnych.

5. Zygmunt Miłoszewski – „Ziarno prawdy”

Polski kryminał w najlepszym wydaniu. Prokurator Teodor Szacki – postać, którą Miłoszewski stworzył z niezwykłą precyzją psychologiczną – prowadzi śledztwo w Sandomierzu, gdzie dochodzi do zagadkowej śmierci. Ktoś zostaje znaleziony z podciętym gardłem, a sposób zabójstwa nasuwa skojarzenia z dawnym mordem rytualnym. Intryga łączy wątki historyczne z teraźniejszością, Miłoszewski nie boi się poruszać tematów trudnych i kontrowersyjnych, a Sandomierz staje się pełnoprawnym bohaterem książki – pięknym i jednocześnie dusznym. To kryminał, który zmusza do myślenia i nie daje łatwych odpowiedzi. Ziarno prawdy to chyba najlepsza z trzech książek o Szackim, choć fani serii mogą się kłócić. Media i policja grają tu ważną rolę, a Miłoszewski jak mało kto potrafi oddać specyfikę polskich realiów w konwencji crime. Polecany szczególnie tym, którzy szukają ambitniejszego kryminału z mocnym tłem społecznym i bohaterem, który sam daleki jest od ideału.

Polskie kryminały i thrillery – kogo jeszcze warto polecać?

Pięć pozycji to oczywiście za mało, żeby objąć cały świat książki kryminalnej – zwłaszcza tej polskiej. Remigiusz Mróz publikuje bestsellerowe kryminały w tempie, które zdumiewałoby nawet najaktywniejszych autorów – jego seria z Joanną Chyłką i cykl z Wiktorem Forstem, osadzony w mrocznych Tatrach, to jedne z najpopularniejszych kryminałów w kraju. Wojciech Chmielarz stworzył postać komisarza Jakuba Mortki, a jego książki zdobyły nagrody Wielkiego Kalibru. Robert Małecki i jego cykl „Kolory zła”, Anna Kańtoch z trzymającymi w napięciu thrillerami psychologicznymi – polecanych nazwisk przybywa z roku na rok. Kto szuka czegoś nowszego, powinien też sprawdzić najnowsze rankingi kryminałów na 2025 rok – nowe debiuty potrafią zaskakiwać. Warto śledzić też scenę true crime – powieści kryminalne inspirowane prawdziwymi wydarzeniami cieszą się coraz większym zainteresowaniem czytelników, którzy szukają mrocznych historii z życia wziętych. Polski kryminał dawno wyrósł z cienia zachodniej konkurencji i spokojnie staje obok bestsellerowych tytułów zagranicznych autorów.

Jak wybrać kryminał dla siebie?

Przy takim bogactwie najlepszych książek kryminalnych łatwo się pogubić. Kilka wskazówek: kto lubi klasyczne zagadki i elegancką intrygę – niech zacznie od Christie. Kto woli mroczny klimat, realizm i kryminały z komisarzem, który sam ma sporo problemów – skandynawscy autorzy jak Mankell, Läckberg czy Jo Nesbø to pewny wybór. Fani polskich realiów znajdą coś u Mroza, Chmielarza czy Krajewskiego. A ci, którzy szukają psychologicznego dreszczowca, gdzie seryjny zabójca nie jest najważniejszy, a liczy się gra pozorów i kłamstw – powinni sięgnąć po thriller psychologiczny w stylu Gillian Flynn czy Harlana Cobena. Warto też wspomnieć o Jørnie Lierze Horście – norweskim autorze, którego serie z komisarzem Wistingiem łączą klasyczną formę detektywistyczną z nowoczesnym tempem. Idealny kryminał to taki, który nie pozwala odłożyć książki. Każda z pięciu pozycji w tym rankingu to sprawdzony tytuł, który ma szansę stać się właśnie taką lekturą – niezależnie od tego, czy ktoś szuka czegoś na wakacje, czy na długi zimowy wieczór.

Oferta antykwariatu zmienia się codziennie – książki trafiają z prywatnych zbiorów i nigdy nie wiadomo, na jaką perełkę można trafić. Stan każdego przyjmowanego egzemplarza jest weryfikowany, a szczegóły można znaleźć na karcie produktu. Jeśli żadna z powyższych propozycji nie trafiła w Wasze gusta, wróćcie za jakiś czas – na pewno pojawi się coś nowego: https://agrochowski.pl/pl/c/Kryminaly/342