Nadczynność czy niedoczynność tarczycy – jak rozróżnić choroby?

Z nadczynnością lub niedoczynnością tarczycy zmaga się około 22% społeczeństwa. Mimo że oba zaburzenia są często diagnozowane, wciąż są ze sobą mylone, zarówno w kontekście przyczyn, objawów, jak i możliwych konsekwencji. Główną tego przyczyną jest powolny rozwój chorób, przez co ich symptomy mogą w początkowym stadium nie być charakterystyczne.

Nadczynność i niedoczynność tarczycy – przyczyny choroby

Nadczynność tarczycy, czyli hipertyreoza wiąże się z wysokim poziomem trójjodotyroniny i tyroksyny, czyli hormonów tarczycy nazywanych skrótowo T3 i T4. Zaburzenie jest często powiązane ze współwystępującymi chorobami Gravesa-Basedova lub Plummera [1].

Przyczyn nadczynności tarczycy można upatrywać w:

  • zaburzeniach metabolicznych,
  • zbyt wysokiej podaży T3 i T4 podczas kuracji hormonalnej,
  • zaburzeniach w funkcjonowaniu receptorów odpowiedzialnych za wiązanie hormonów,
  • zapaleniu tarczycy,
  • guzach przysadki mózgowej lub trofoblastu,
  • nowotworze tarczycy,
  • stosowaniu jodku potasu w nadmiernej ilości.

Niedoczynność tarczycy, czyli hipotyreoza wiąże się z niedoborem trójjodotyroniny i tyroksyny. Ta postać choroby należy do najczęściej występujących spośród wszystkich schorzeń tarczycy. 

Przyczyną niedoczynność tarczycy może być:

  • stan zapalny tarczycy,
  • zaburzenia pracy przysadki mózgowej lub podwzgórza,
  • usunięcie gruczołu tarczycowego,
  • stosowanie jodku potasu (np. w czasie skażenia radiacyjnego),
  • niewystarczająca podaż jodu w diecie,
  • napromieniowanie szyi,
  • stosowanie niektórych środków farmakologicznych (np. tyreostatyków).

Nadczynność i niedoczynność tarczycy – objawy choroby

Osoby, u których rozwija się nadczynność tarczycy, zwykle stają się nadpobudliwe, mają problemy z koncentracją i zasypianiem. Masa ciała ulega redukcji bez wyraźnych przyczyn i przy jednoczesnym większym niż dotąd apetycie. Często nadczynności tarczycy towarzyszy biegunka, nadmierna potliwość i zaburzenie rytmu pracy serca (kołatanie serca). U kobiet dochodzi dodatkowo do zaburzenia cyklu miesiączkowego [1], a u mężczyzn spada potencja [2].

Niedoczynność tarczycy wywołuje zmęczenie i stale utrzymującą się senność. Nierzadko rozwijają się u chorych stany depresyjne. Skóra zwykle staje się sucha, paznokcie łamliwe, a włosy zaczynają intensywnie wypadać. Osoby zmagająca się z niedoczynnością tarczycy stale odczuwają chłód, zmagają się z zaparciami i tyciem pomimo redukcji kaloryczności posiłków [1]. Może również wystąpić uczucie mrowienia, a nawet parestezje, czyli czucie opaczne [3].

Nadczynność i niedoczynność tarczycy – konsekwencje zaniechania leczenia

Zarówno nadczynność, jak i niedoczynność tarczycy wymagają diagnostyki i podjęcia leczenia. Zaniechanie terapii nadczynności tarczycy może doprowadzić do zaburzeń pracy serca, a niekiedy nawet wywołać przełom tarczycowy, którego konsekwencją może być niewydolność wielonarządowa, aż wreszcie śmierć [4]. Natomiast niedoczynność tarczycy może doprowadzić do śpiączki hipometabolicznej połączonej z niewydolnością wielonarządową, co również stwarza stan zagrażający życiu [3].

Bibliografia:

  1. M. Liskowska, Leczenie chorób tarczycy. Praca poglądowa w ramach specjalizacji z farmacji aptecznej, Łódź 2018.
  2. A. Syrenicz, M. Syrenicz, Nietypowe postacie nadczynności tarczycy, „Endokrynologia Polska” 2006, nr 5 (57), s. 518–524.
  3. K. Łącka, A. Czyżyk, Leczenie niedoczynności tarczycy, „Farmacja Współczesna” 2008, nr 1, s. 222–230.
  4. P. Miśkiewicz, Nadczynność tarczycy – objawy, przyczyny, leczenie nadczynności tarczycy, stężenie TSH, FT3 i FT4 we krwi, https://www.mp.pl/nadczynnosc-tarczycy, dostęp: 14.11.2022 r.

Oceń ten artykuł:

1 gwiazdka2 gwiazdki3 gwiazdki4 gwiazdki5 gwiazdek (16 głosów, średnia: 4,50 z 5)
zapisuję głos...
Komentarze
  1. agasam9  15 grudnia 2022 20:51

    niby podobne a tak różne

    Odpowiedz
    • Magdalena  15 grudnia 2022 21:49

      Z hormonami nie ma żartów

      Odpowiedz

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany