Liposomy w kosmetykach: dlaczego retinol i wit. C „nie działają”

Retinol i witamina C w kosmetykach potrafią brzmieć jak „pewny efekt” — a jednak wiele osób po tygodniach stosowania widzi co najwyżej delikatną zmianę albo… podrażnienie bez rezultatów. Powód bywa prosty: skóra nie chłonie jak gąbka, tylko działa jak tarcza, która zatrzymuje większość substancji na powierzchni. Dlatego w pielęgnacji liczy się nie tylko co masz w składzie, ale przede wszystkim jak to składnik dociera tam, gdzie ma zadziałać. Tu wchodzą liposomy — mikroskopijne „kapsułki” z lipidów podobnych do tych w skórze, które chronią aktywne, pomagają im przenikać głębiej i uwalniają je stopniowo, często skuteczniej i łagodniej. W tym materiale rozbrajamy popularne mity z social mediów i pokazujemy, dlaczego nośnik może być różnicą między kremem „z obietnicą” a kosmetykiem, który realnie pracuje na efekty.

Dlaczego w pielęgnacji liczy się nie tylko „co”, ale „jak”

W kosmetykach i preparatach dermatologicznych dużo mówi się o składnikach aktywnych: witaminie C, retinolu czy antyoksydantach. Znacznie rzadziej wyjaśnia się jednak, jak te substancje faktycznie docierają do skóry – i czy w ogóle mają szansę zadziałać. Tymczasem dermatolodzy od lat podkreślają jedno: skóra jest barierą ochronną, a nie gąbką. Jej zadaniem jest chronić organizm przed czynnikami zewnętrznymi, dlatego większość substancji nie przenika przez nią samodzielnie. Bez odpowiednich nośników nawet najlepiej przebadany składnik aktywny może pozostać wyłącznie na powierzchni skóry.

Czym jest nanotechnologia?

Nanotechnologia w dermatologii to dziedzina zajmująca się projektowaniem i wykorzystywaniem nośników o rozmiarach nanometrycznych w celu precyzyjnego dostarczania substancji aktywnych do skóry. Jednym z najlepiej poznanych i najczęściej stosowanych rozwiązań nanotechnologicznych są liposomy, które pełnią funkcję bezpiecznego „transportu” dla składników aktywnych. Nanotechnologia zatem to nie „nowy rodzaj składników”, lecz sposób ich dostarczania. Sprawia, że są one lepiej tolerowane przez skórę i umożliwia ich kontrolowane, miejscowe działanie. W praktyce oznacza to większą skuteczność pielęgnacji przy jednocześnie mniejszym ryzyku podrażnień – co ma szczególne znaczenie w przypadku takich składników jak retinol, kwasy czy witamina C.

Liposomy – inteligentny transport dla składników aktywnych

Jednym z najlepiej przebadanych nośników nanotechnologicznych są liposomy. Liposomy to mikroskopijne „kapsułki” zbudowane z lipidów podobnych do tych, które naturalnie występują w skórze. Dzięki swojej biomimetycznej budowie są przez nią dobrze tolerowane. Dzięki temu skóra łatwo je rozpoznaje, a składniki aktywne mogą być transportowane głębiej i uwalniane stopniowo, skutecznie i łagodnie.

Ich zadaniem jest:

ochrona składnika aktywnego przed uszkodzeniem,
przeniesienie go przez barierę naskórka,
stopniowe uwalnianie w miejscu docelowym.

To rozwiązanie od lat stosowane nie tylko w kosmetologii, ale również w dermatologii i farmacji, gdzie precyzja działania ma kluczowe znaczenie.

fot. freepik

Nanotechnologia na TikToku: mity i fakty

Wraz z rosnącą popularnością pielęgnacji skóry w mediach społecznościowych nanotechnologia stała się tematem licznych uproszczeń i nieporozumień. Eksperci zwracają uwagę, że wiele z nich nie ma potwierdzenia w wiedzy dermatologicznej.

MIT: „Nanocząsteczki wnikają do krwiobiegu”
FAKT: Liposomy stosowane w dermatologii działają miejscowo, w obrębie skóry. Ich rolą jest poprawa przenikania składników aktywnych w strukturach skóry, a nie przedostawanie się do krwiobiegu.
MIT: „Nanotechnologia jest niebezpieczna”
FAKT: Systemy liposomalne są biokompatybilne i od lat wykorzystywane w medycynie. Kluczowe znaczenie ma jakość technologii, kontrola procesu produkcji oraz doświadczenie producenta.
MIT: „To tylko marketingowy trik”
FAKT: Skuteczność systemów nośnikowych jest szeroko opisana w literaturze dermatologicznej i farmaceutycznej. Bez odpowiedniego nośnika wiele składników aktywnych nie byłoby w stanie działać
w głębszych warstwach skóry.
MIT: „Im mniejsze cząsteczki, tym silniejsze i bardziej drażniące działanie”
FAKT: Celem nanotechnologii jest kontrola i stabilizacja działania, a nie jego wzmocnienie za wszelką cenę. Dzięki liposomom substancje aktywne mogą działać skutecznie, ale łagodniej i bardziej przewidywalnie.

Sprawdzone marki, nie chwilowy trend: liposomy w kosmetykach od lat

Podczas gdy nanotechnologia bywa dziś przedstawiana w social mediach jako „nowość”, marki Sesderma, Mediderma oraz Dr. Serrano stosują liposomy i systemy nośnikowe w swoich formulacjach od ponad 25 lat – zarówno w kosmetykach do pielęgnacji domowej, jak i w profesjonalnych zabiegach gabinetowych. To ważna wskazówka dla konsumentek: jeśli chcesz sięgać po „nano” rozsądnie, warto wybierać linie i produkty marek, które pracują na tej technologii od lat, bo stoją za nimi procedury jakości, know-how formulacyjne i doświadczenie kliniczne, a nie tylko chwilowa moda. W przypadku marki Mediderma technologia liposomalna stanowi fundament zaawansowanych zabiegów kosmetologicznych i medycyny estetycznej, wykorzystywanych w gabinetach do pracy z problemami takimi jak trądzik, przebarwienia czy starzenie się skóry.

„Nanotechnologia zmieniła sposób leczenia skóry. Enkapsulowane składniki aktywne docierają dokładnie tam, gdzie są potrzebne, zwiększając skuteczność przy jednocześnie lepszej tolerancji. Ten postęp pozwolił nam oferować skuteczniejsze rozwiązania w leczeniu takich problemów jak trądzik, hiperpigmentacja, starzenie się skóry czy trądzik różowaty” – podkreśla dr Serrano.

FAQ: liposomy i nanotechnologia w kosmetykach

Co to są liposomy w kosmetykach?

Liposomy to mikroskopijne „kapsułki” zbudowane z lipidów podobnych do tych, które naturalnie występują w skórze. Ich zadaniem jest chronić składniki aktywne (np. retinol czy witaminę C), wspierać ich przenikanie oraz uwalniać je stopniowo w miejscu działania.

Czy nanotechnologia w kosmetykach oznacza „nowe składniki”?

Nie. W kosmetykach nanotechnologia dotyczy przede wszystkim sposobu dostarczania substancji aktywnych (czyli nośników, takich jak liposomy), a nie „magicznych nowych składników”. To podejście ma zwiększać efektywność i przewidywalność działania formuły.

Dlaczego retinol w kosmetykach czasem nie daje efektu?

Retinol jest składnikiem wymagającym: łatwo ulega degradacji, a bariera naskórka ogranicza jego przenikanie. Jeśli formuła nie stabilizuje retinolu i nie wspiera jego dostarczania, działanie może być słabsze lub mniej przewidywalne. Nośniki (np. liposomy) mogą wspierać skuteczniejsze i łagodniejsze działanie.

Dlaczego witamina C w kosmetykach bywa nieskuteczna albo podrażnia?

Witamina C jest wrażliwa na światło i tlen, więc może tracić aktywność, jeśli formuła nie chroni jej odpowiednio. Dodatkowo niektóre formy i wysokie stężenia mogą być drażniące. Systemy nośnikowe i przemyślana formulacja mogą poprawiać stabilność oraz tolerancję.

Czy liposomy przenikają do krwiobiegu?

W kosmetykach i dermatologii liposomy są projektowane do działania miejscowego w obrębie skóry. Ich celem jest dostarczenie składników aktywnych do struktur skóry i kontrola uwalniania, a nie „wędrówka” po całym organizmie.

Czy nanotechnologia w kosmetykach jest bezpieczna?

Bezpieczeństwo zależy od rodzaju nośnika, jakości technologii i standardów produkcji. Liposomy należą do najlepiej poznanych systemów nośnikowych i są uznawane za biokompatybilne. W praktyce kluczowe jest wybieranie produktów marek z doświadczeniem i kontrolą jakości.

Czy liposomy oznaczają mocniejsze i bardziej drażniące działanie?

Niekoniecznie. Celem liposomów jest często stabilizacja i kontrola działania składnika: ochrona przed degradacją, stopniowe uwalnianie i lepsza przewidywalność. To może wspierać skuteczność przy jednocześnie lepszej tolerancji, szczególnie przy składnikach „wymagających”.

Dla kogo kosmetyki liposomalne są szczególnie dobrym wyborem?

Dla osób, które chcą korzystać z aktywnych składników (retinoidy, kwasy, witamina C), ale zależy im na możliwie dobrej tolerancji i przewidywalnym działaniu. To także dobry kierunek przy celach takich jak przebarwienia, trądzik, oznaki starzenia czy nierówna tekstura skóry.

Na co zwrócić uwagę przy wyborze kosmetyku z liposomami?

Poza samym składnikiem aktywnym sprawdź, czy producent komunikuje zastosowanie nośników (np. liposomy, enkapsulacja) i czy jest to element technologii marki, a nie jednorazowy „trend”. Warto też zwracać uwagę na stabilność formuły (np. opakowanie chroniące przed światłem i powietrzem) oraz zalecenia stosowania.

Czy liposomy zastąpią prawidłowe stosowanie kosmetyków?

Nie. Nawet najlepsza technologia nośnikowa nie zadziała optymalnie bez konsekwencji i odpowiedniego użycia. Liczy się m.in. częstotliwość, dopasowanie do typu skóry, łączenie aktywnych składników z rozwagą oraz ochrona SPF w pielęgnacji dziennej.

Kosmeceutyki i dermokosmetyki – czym różnią się od zwykłych kosmetyków i jak je rozpoznać? Wyjaśnia ekspert kosmetologii Magdalena Kaźmierczak