Jak chronić się przed czerniakiem dziedziczonym w genach?

Co roku w Polsce diagnozuje się od 2 do 2,5 tysiąca przypadków zachorowania na czerniaka. 3 do 15 procent z tej puli to tak zwane czerniaki dziedziczone, do których predyspozycje otrzymujemy w genach. Na szczęście obecnie badania genetyczne pozwalają wykryć chorobę już we wczesnym stadium, co daje niemal 100% szans na wyleczenie! Przeczytaj, jak chronić się przed czerniakiem dziedziczonym i już dziś zadbaj o odpowiednią profilaktykę!

Jak chronić się przed czerniakiem

Jak chronić się przed czerniakiem dziedziczonym w genach?

Przeczytaj także: Zabezpiecz się – Czerniak oka – to możliwe!

Czerniak to wyjątkowo złośliwa odmiana nowotworu skóry. Stanowi od 1 do 2 procent wszystkich diagnozowanych nowotworów w Polsce. Niestety w ostatnich latach lekarze zaobserwowali dramatyczny wzrost zachorowalności na to schorzenie, nie tylko w Polsce, ale i na całym świecie. Ofiarami czerniaka padają przeważnie reprezentanci rasy białej. Trzeba też zaznaczyć, że coraz więcej pacjentów należy do grupy wiekowej 30-50 lat, co do tej pory było zdecydowanie rzadkim zjawiskiem.

 

Co powinno zwrócić naszą uwagę

 

Czerniaka diagnozuje się najpierw według systemu klasyfikacji ABCDE:

  • A – asymetria znamienia
  • B – nierówne brzegi znamienia (nieregularny kształt)
  • C – różnoraki kolor znamienia (nierówne wysycenie barwników)
  • D – średnica znamienia przekracza 5 mm
  • E – uwypuklenie znamienia

 

Występowanie więcej niż jednej z powyższych cech powinno skłonić nas do wizyty u dermatologa. Zaleca się wówczas wykonanie badania dermatoskopem, czyli specjalistycznym urządzeniem, które pozwala obejrzeć znamiona w powiększeniu. Zaawansowana postać czerniaka może ponadto objawiać się swędzeniem i powstawaniem obrzęku, a w skrajnych przypadkach także krwawieniem. Takie symptomy oznaczają, że należy natychmiast udać się do lekarza.

 

Jak chronić się przed czerniakiem dziedziczonym w genach?

Czerniak dziedziczony rodzinnie – kogo może dotyczyć

 

„Dziedziczny czerniak złośliwy w 25 do 40 procent zachorowań powstaje w wyniku zaistnienia mutacji w genie CDKN2A. Gen ten odgrywa niezwykle istotną rolę w organizmie człowieka, gdyż odpowiada między innymi za kodowanie białek zapobiegających niekontrolowanym podziałom komórek. Mutacje w genie CDKN2A prowadzą do powstawania nowotworów” – mówi lek. Paweł Stelmasiak, onkolog z Centrum Medycznego ENEL-MED.

 

Nosicielstwo tej mutacji wiąże się z 30 procentowym ryzykiem zachorowania na czerniaka. Wzrasta ono jednak w sytuacji, gdy w rodzinie zaistniał już przypadek tego nowotworu skóry.

 

Warto wiedzieć: Występowanie mutacji genu CDKN2A to także większe ryzyko zachorowania na raka trzustki oraz nowotworów złośliwych mózgu.

 

Badanie genetyczne można rozważyć:

  • gdy członek bliskiej rodziny (ojciec, matka, brat, siostra) zachorował na czerniaka,
  • gdy posiada się skórę wrażliwą na działanie promieni ultrafioletowych (cechy wyróżniające: jasna karnacja, rude włosy lub bardzo jasne włosy, piegi, niebieskie tęczówki, skłonność do poparzeń słonecznych),
  • w przypadku mutacji genu CDKN2A u bliskiego krewnego

 

Badanie genetyczne prowadzące do wykrycia tzw. rodzinnego czerniaka są proste i szybkie. Można je wykonać w placówce medycznej a nawet samodzielnie w domu, zamawiając on-line specjalistyczny pakiet. Badanie sprowadza się do umieszczenia kilku kropli krwi na specjalnej bibułce. Tak przygotowane próbki należy włożyć do odpowiedniego opakowania i odesłać do laboratorium.

 

Jak chronić się przed czerniakiem dziedziczonym w genach?

Sposoby przeciwdziałania

 

Zwłaszcza osoby, które znajdują się w grupie wysokiego ryzyka, powinny zadbać o wprowadzenie w życie działań profilaktycznych przeciw czerniakowi. Jednak pamiętać powinien o nich każdy. Czerniak jest bowiem wyjątkowo złośliwą odmianą nowotworu skóry, która – późno wykryta – charakteryzuje się niestety wysoką śmiertelnością. Warto więc pamiętać o następujących działaniach:

 

  • zapewnienie skórze ochrony przeciwsłonecznej – zwłaszcza w okresie wiosenno-letnim (poziom filtra powinien być dostosowany do karnacji i potrzeb skóry i warto w tym zakresie poradzić się dermatologa)
  • okresowe badania znamion dermoskopem (zaleca się je raz na pół roku)
  • profilaktyczne usuwanie znamion, które wzbudziły podejrzenia oraz badanie ich pod kątem histopatologicznym
  • nadzór onkologiczny dla osób z rodziny chorego na czerniaka
  • skrining zagrożonego narządu, w którym pojawił się przerzut u chorego członka rodziny
  • badanie genetyczne pod kątem występowania mutacji m.in. CDKN2A

 

„Badanie genetyczne to środek profilaktyczny, o którym zawsze warto pomyśleć. Zapewnia ono możliwość wcześniejszego wykrycia nowotworu albo określenia predyspozycji do jego posiadania, a tym samym podjęcia określonych działań dążących do ratowania zdrowia” – dodaje lek. Paweł Stelmasiak.

 

Oceń ten artykuł:

1 gwiazdka2 gwiazdki3 gwiazdki4 gwiazdki5 gwiazdek (106 głosów, średnia: 4,86 z 5)
zapisuję głos...
Komentarze
  1. martucha180  13 stycznia 2017 13:31

    Ja pilnuję swoich pieprzyków.

    Odpowiedz
  2. AnnStyl  3 lutego 2017 19:11

    Artykuł bardzo obszernie przedstawia ten temat. Problem w tym, że spora rzesza osób u których występują wszelkie pieprzyki i inne znamiona na skórze bagatelizuje ten problem. A bo to mnie nie dotyczy, ja nie zachoruję, co tam kilka pieprzyków czy plamek i mamy kłopot. Niezdiagnozowane w porę zmiany skutkują poważna chorobą, która niejednokrotnie może odebrać życie nawet młodym ludziom.

    Odpowiedz

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany