Ekspert wyjaśnia: Afty – wszystko, co warto o nich wiedzieć

Irytująca, bolesna, ze skłonnością do nawrotów. Mowa o afcie, czyli niewielkiej zmianie na błonie śluzowej jamy ustnej, którą wielu z nas miało chociaż raz w życiu.

Afta –  skąd się bierze?

Afty mogą być obrzmiałe i bolesne, utrudniać jedzenie oraz mowę. Zazwyczaj objawy zaczynają się od lekkiego, punktowego pieczenia lub mrowienia, które zapoczątkowuje stan zapalny. Czym są?

Afta to niewielkie owrzodzenie owalnego kształtu, które posiada nadżerkę o białym zabarwieniu z czerwonym zapalnym obrzeżem.  Zazwyczaj jest to zmiana drobna, nieprzekraczająca 1mm-2cm średnicy, która pojawia się pojedynczo lub grupami na błonach śluzowych np. języka, wewnętrznej stronie warg lub policzka. Niektórzy mylą ją z opryszczką, ale w przeciwieństwie do opryszczki, afty nie mogą się rozprzestrzeniać oraz występują na zewnątrz, np. ust – wyjaśnia lek. stom. Przemysław Stankowski z kliniki Stankowscy & Białach Stomatologia, autor poradnika „Bądź bystry u dentysty”.

Afty mogą pojawić się u każdego, ale najczęściej występują u kobiet, nastolatków oraz młodych dorosłych (pomiędzy 10. a 40. rokiem życia).

Co powoduje afty?

Przyczyna powstawania aft nie jest znana, ale czynnikami ryzyka są:

  • długotrwały stres lub przemęczenie,
  • obniżona odporność np. podczas gorączki lub choroby,
  • zmiany hormonalne m.in. podczas cyklu menstruacyjnego u kobiet,
  • uszkodzenia mechaniczne np. po ugryzieniu wargi, zbyt mocnym szczotkowaniu,
  • stałe aparaty ortodontyczne z zamkami lub protezy dentystyczne, które mogą podrażniać tkanki,
  • alergia pokarmowa na konkretną grupę produktów lub składnik pasty do zębów,
  • spożywanie kwaśnych potraw oraz napojów np. soki pomarańczowe, smoothies, koktajle,
  • niedobór witamin i minerałów w diecie, głównie witaminy B12, cynku, żelaza oraz kwasu foliowego,
  • zażywanie silnych antybiotyków,
  • choroby charakteryzujące się obniżoną odpornością, np. białaczka lub zakażenie wirusem HIV.

Jak leczyć?

Afty na ogół nie wymagają leczenia, ponieważ są to łagodne zmiany, które w większości znikają samoistnie. Nadżerki mogą się utrzymywać przez różny okres: te drobne znikają po 1-3 dniach, zaś większe mogą się wygajać nawet do 2 tygodni. Nie ma uniwersalnego sposobu na afty, należy jednak unikać czynników ryzyka.

W celu złagodzenia dokuczliwych objawów warto:

  • przejść na dietę zawierającą produkty o kremowej konsystencji typu jajecznica, jogurt, zupa krem, puree warzywne
  • unikać alkoholu, tytoniu, kawy, pikantnych, słonych przekąsek, czekolady, owoców cytrusowych i soków, orzechów, nasion oraz pomidorów, ponieważ mogą podrażnić bolesne zmiany
  • spożywać zimne napoje, jak woda czy mrożona herbata. Jeśli kontakt z ciepłym lub zimnym napojem powoduje ból, używajmy słomki
  • pamiętać o dokładnej i regularnej higienie zębów, używać szczoteczki o miękkim włosiu
  • wspomóc się farmakoterapią – można zastosować leki bez recepty np. maści, które nakłada się punktowo lub specjalne rozpuszczalne opatrunki z filmożelu lipido-koloidowego. W przypadku dolegliwości bólowych, można też stosować leki przeciwbólowe na bazie ibuprofenu lub paracetamolu.

Afty mają tendencję do nawrotów, wtedy mówi się o nawracającym aftowym zapaleniu błony śluzowej jamy ustnej. Pojawianie się ich częściej niż raz w roku nie jest normą, dlatego w celu zdiagnozowania źródła problemu można wykonać dodatkowe badania.

– Jeśli po zredukowaniu czynników ryzyka oraz stosowaniu preparatów z apteki owrzodzenia nie wygoją się do 2 tygodni, należy skonsultować się z lekarzem ogólnym lub stomatologiem. Może się bowiem okazać, że za niegojącym się owrzodzeniem stoi poważna choroba. Specjalista w przypadku ciężkich postać aftoz może przepisać pacjentowi antybiotyki, specjalne płukanki lub nawet leki sterydowe – doradza dr Stankowski.

Oceń ten artykuł:

1 gwiazdka2 gwiazdki3 gwiazdki4 gwiazdki5 gwiazdek (84 głosów, średnia: 4,82 z 5)
zapisuję głos...
Komentarze
  1. martucha180  18 maja 2017 08:27

    I wszystko wiadomo.

    Odpowiedz
  2. Jaworka  24 maja 2017 22:17

    Często też małe dzieci maja aftę

    Odpowiedz
  3. Georgia  8 sierpnia 2017 21:48

    Ciekawy artykuł, sama czasem mam afty, są irytujące i jakby nie patrzeć – szpecą. Ale teraz już wiem, jak przeciwdziałać ich powstaniu 🙂

    Odpowiedz

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany

Time limit is exhausted. Please reload CAPTCHA.