Efekt Pigmaliona – samospełniająca się przepowiednia, która ma niebagatelny wpływ na nasze życie

Czy wiecie czym jest efekt Pigmaliona? To rodzaj samospełniającej się przepowiedni. Najprościej można by go scharakteryzować opisując wpływ oczekiwań innych ludzi na nasze zachowanie i na osiągane przez nas cele. Ich opinia determinuje nasze działanie i staje się jego motorem napędowym. Gdzie ma zastosowanie taki psychologiczny schemat?

Spis treści:

pewna siebie kobieta przegląda się w lustrze

Fot. Freepik, kroshka__nastya

Do czego dążył Pigmalion?

Jeśli o nazwę tego psychologicznego zjawiska to inspiracją do jej stworzenia była mitologia grecka. Pigmalion, który był królem Cypru długo nie mógł znaleźć sobie wybranki serca. Zniechęcony próbami i zmęczony samotnością pewnego dnia wyrzeźbił sobie z kości słoniowej idealną kobietę, czyli Galateę. Kiedy jego platoniczna miłość do niej przybrała na sile Afrodyta wcieliła w czym jego marzenie i zmieniła rzeźbę w żywą istotę. Ta romantyczna historia posłużyła jako inspiracja do stworzenia pojęcia opisującego charakteryzującego pewien typ zachowania. Efekt Pigmaliona, czyli samospełniające się proroctwo po raz pierwszy zostało zidentyfikowane przez wybitnego socjologa Roberta Mertona. Bazuje on na założeniu, że dana myśl na temat nas samych staje się prawdą. Działamy tak – jak oczekują tego od nas inni ludzie.

Na czym polega efekt Pigmaliona?

O efekcie Pigmaliona mówimy wtedy, kiedy osoba zachowuje się zgodnie z oczekiwaniami innych. Ludzie mają zatem zasadniczy wpływ na nasze postępowanie. Zasada działania takiego schematu opiera się zatem na zaspokajaniu oczekiwań innych wobec nas samych, dlatego, że sami je sobie stworzyliśmy. Zaszczepiona w nas myśl ma wpływ na nasze emocje, a te z kolei oddziałują na nasze zachowanie. Należy tutaj zaznaczyć, że im owe oczekiwania są bardziej wygórowane tym bardziej osoba, której one dotyczą stara się im sprostać. Co ciekawe – dzieje się to poza naszą świadomością. Innymi słowy im bardziej ktoś w nas wierzy i motywuje go do osiągania określonych celów tym bardziej ma wpływ na nasze postępowanie.

kobieta spogląda w niebo

Fot. Freepik, teksomolika

Efekt Pigmaliona – zastosowanie

Efekt Pigmaliona to zjawisko społeczne, które często ma odzwierciedlenie w różnych sferach życia. Spotykamy się z nim zarówno na etapie edukacji, w środowisku zawodowym, jak i w relacjach z bliskimi.

Efekt Pigmaliona w związku

W odniesieniu do związku efekt Pigmaliona widoczny jest przede wszystkim we wzajemnym wspieraniu się. Nie ma tu miejsca na tzw. ” konstruktywną krytykę”, która często zamiast motywować daje dokładnie odwrotny rezultat. Tutaj chodzi raczej o wiarę w możliwości partnera, zaufanie, dodawanie mu sił do działania i wzmacnianie w nim pozytywnych przekonań.

Efekt Pigmeliona w pracy i szkole

Motywowanie pracowników do osiągania lepszych wyników przy jednoczesnym wsparciu i wierze w ich możliwości przekuwa się na osiągane przez nich sukcesy. Podobna zasada ma odzwierciedlenie w szkole. Uczniowie odpowiednio zachęcani i wspierani przez nauczyciela do nauki zdobywają nowe umiejętności szybciej, a edukacja jest dla nich przyjemnością, a nie udręką. Pod wpływem odpowiedzialnego edukatora szybciej można zrealizować wytyczone cele.

Efekt Pigmeliona w rodzinie

Chcąc dodać swojemu dziecku motywację do działania należy skupić się przede wszystkim na wzmacnianiu pozytywnych komunikatów i regularne wyrażanie swojej wiary w możliwości pociechy.  To one powodują, że chęć do działania w nim wzrasta. Podobnie działają pochwały za nawet najdrobniejsze sukcesy. Wzmacniają one w dziecku pewność siebie, wzbudzają pozytywne emocje, a to przekłada się na szybsze osiąganie celów. Dzieci są bardzo podatne na efekt Pigmaliona.

mama i córka a efekt pigmeliona

Fot. Freepik, gpointstudio

Czym jest efekt Rosenthala?

Efekt Pigmaliona często bywa terminem zamiennie stosowanym z elektem Rosenthala. Ten drugi jednak odnosi się bardzij do naukowego eksperymentu, który pokazał zależność wpływu oczekiwań innych na działanie jednostek. Ten amerykański psycholog w 1965 roku wykonał pewne badanie wraz z Lenore Jackobson. Wzięli w nim udział uczniowie, którzy poddani zostali testom na inteligencję. Rosenthal wybrał spośród nich losowo 20 osób i przekazał nauczycielom nieprawdziwą informację, że właśnie ta grupa jest wybitnie zdolna i jej wyniki są najlepsze. Efekt? Kiedy powrócił po kilku miesiącach do tej samej szkoły i ponownie wykonał test rezultat był zaskakujący. Otóż okazało się, że wcześniej losowo wybrana grupa uczniów poprawiła swój wynik. Wniosek nasuwa się sam – nauczyciele wiedząc o ich inteligencji traktowali ich jako prymusów i zdolne jednostki nie szczędząc pochwał. Zmotywowani uczniowie z kolei chcieli potwierdzić swój potencjał przykładając się jeszcze bardziej do nauki.

Oceń ten artykuł:

1 gwiazdka2 gwiazdki3 gwiazdki4 gwiazdki5 gwiazdek (18 głosów, średnia: 4,78 z 5)
zapisuję głos...
Komentarze
  1. mswitalska1985  28 lutego 2024 12:28

    Ja staram się robić to na czym mnie zależy, a nie innym. Nie chcę spełniać oczekiwań mojego otoczenia.

    Odpowiedz
  2. cruelty.free_lulus  28 lutego 2024 20:13

    Coś w tym może być. Mieliśmy kryzys w związku i myślałam, że jeśli skrytykuję zachowanie partnera, to on je zmieni. Rezultat był tylko taki, że partner jeszcze bardziej zamknął w sobie. W szkole moja odmowa i próba bronienia się nie były szanowane, zresztą nie tylko moje. Dziś myślę głównie o sobie, dbam o siebie i od większości ludzi trzymam się z dala. M wywalone w oczekiwania innych i w końcu mam święty spokój.

    Odpowiedz
  3. janka1312  28 lutego 2024 20:40

    jeżeli ma się wsparcie innych, i jeszcze ich wiarę w osiągnięcie sukcesu – to musi on przyjść !

    Odpowiedz

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany